Ruim 800 jaar geleden stond Zanzibar reeds bekend als handelsknooppunt. Gedomineerd door Arabië en Perzië werd goud, ivoor, slaven en specerijen verhandeld.
Vandaag gaan we een kijkje nemen op een specerijen-plantage. Op drie kwartier rijden vanaf onze stek aan de oostkust ligt Tangawizi Spice Farm. In theorie dan. Hassan, onze lieve en ietwat verlegen chauffeur doet er wat langer over omdat hij uitermate zijn best doet om zijn levende lading een comfortable rit te bieden. In het verleden was zijn vracht minder fragiel en minder geneigd fooien te geven. Hassan was vrachtwagenchauffeur op een betonwagen.
De wat meer assertieve Diego verwelkomd ons tussen de bananenbomen. “Jambo!”, wat zoiets betekent als “Hoi!” of “Hallo!” of “Hoe gaat ie!”. Iets wat je minstens 50 keer per dag krijgt toe geroepen gevolgd door “Hakuna Matata!” en we eveneens met brede grijns terug wensen.
“We start with a cooking class and then we go for a walk on the farm”. Ok, prima. Uit respect doen we onze schoenen uit om van de rode aarde op de betonplaat te stappen. Ontdaan van alle opschmuk en glamour gaan we op de grond zitten en leren we hoe we met een veel te groot bot mes uit de losse pols uien, paprika, spinazie en allerlei versnipperen. En alles dat daar niet aan onderworpen wordt mogen we op een knullige plastic rasp aan gruzelementen jagen. Al die tijd gade geslagen door een met haar ogen rollende geen letter Engels sprekende kokkin. Oh sorry… Chef! Ze zag ons zeker als een stel verwende nesten die nog geen water kunnen koken.
Van de assistent chef kreeg ik zowaar en compliment op mijn uitstekende vijzel, stamp en plet kwaliteiten. Er is voor mij nog hoop. Al was mijn knoflookstamp indrukwekkender dan mijn cardamom plet- en verpulverkunst. Hierop volgde het snijden pellen en schrapen, ja.. schrapen… van kleine groene bananen en grote gele bananen. We willen geen slierten vezels want die zijn niet lekker. Ook mocht ik een poging wagen een kokosnoot op professionele wijze te kraken. Toevallig had ik dat de avond ervoor geoefend middels de lompe techniek met behulp van een survival-mes en de betonnen vloer van onze veranda. Nu mocht dat subtieler met de vijzelstamper. Na het uithollen, schrapen, raspen, wassen moest het geperst worden om kokosmelk op te leveren. Na de derde persing was ik er wel klaar mee.
Dat was echter niet aan mij. Er moest vuur worden gemaakt. Ik volgde braaf het voorbeeld van de chef die geroutineerd stukken houtskool een voor een uit een zak haalde en op de brander placeerde. Daarbij weerhield ik de neiging om gewoon de zak op te pakken en de kolen er uit te kiepen. Een handvol kokosvezels als aanmaakblokje. En dan komt het geheime trucje. Kerosine! Al gauw ruikt het lieflijke tafereeltje als het achtereind van een Boeing.
Charme had in dit geval bij mij een houdbaarheid van drie uur. Zo lang waren we inmiddels bezig. Toen Chef ons wilde laten zien hoe je een kip vierendeelt seinden we Diego dat we wilden wandelen.
De plantage in handen van de overheid is een showcase van Zanzibar. Met een scherp mes – ze hadden die dus wel – wordt een stuk bast van een boom gesneden. Kaneel, vers van het mes. We horen hoe zeldzaam ingewikkeld het is om vanille te kweken en staan stil bij een kruidnagelboom. We kijken omhoog naar nootmuskaat, koffie, peper en achiote waarvan de pitten een felrode kleur afgeven en door de Masaï gebruikt wordt om hun gezicht te verfraaien. Omlaag zien we gember, cardamom en turmeric (kurkuma). Natuurlijke rijkdommen die het eiland al eeuwen geliefd maken en waar vaak om gevochten is.
Aangekomen bij de fruitbomen kregen we het sein dat het eten klaar was. Bij de carambola of sterfruitboom naar links, om de jackfruitboom heen en dan rechtsaf langs de durianboom om weer uit te komen bij het openluchtkeukentje waar de pilau-rijst, de lokale specialiteit, lekker op een houtvuur stond te pruttelen. De Tanzaniaanse versie, in tegenstelling tot de Indiase, wordt gekookt met peperkorrels, komijn, kruidnagelen, cardamom en kaneel.
Met alle potten en pannen in het midden en een man of zes, zeven er omheen kon het feestmaal beginnen. Hassan kreeg ook een bord en schoof gezellig aan bij zijn levende vracht.
Terug in de compound maak ik nuttig gebruik van mijn geperfectioneerde vaardigheden en pas ze toe bij het crushen en hakken van kruidnagelen. Beetje tabak erbij en oprollen tot een kruidnageljoint, ofwel een kretek sigaret.
